Toplum Sorunlarına Yeni Bakış: Sosyal Girişimcilik ve Etkinlik Teorisi

Değerli okurlar, günümüzde teknolojik ilerlemeler ve küreselleşme hayatımıza pek çok artı değer katsa da beraberinde gelecek için endişe uyandıran kronik toplumsal sorunları da getiriyor. Özellikle son yıllarda yaşadığımız küresel salgın gibi krizler, bu sorunların çözümünde sadece kamu sektörünün veya özel sektörün değil, sivil toplumun, yani "üçüncü sektörün" ne kadar hayati bir rol oynaması gerektiğini bizlere bir kez daha gösterdi.

Toplumsal Sorunlara Yeni Bir Bakış: Sosyal Girişimcilik ve Etkinlik Teorisi   Değerli okurlar, günümüzde teknolojik ilerlemeler ve küreselleşme hayatımıza pek çok artı değer katsa da beraberinde gelecek için endişe uyandıran kronik toplumsal sorunları da getiriyor. Özellikle son yıllarda yaşadığımız küresel salgın gibi krizler, bu sorunların çözümünde sadece kamu sektörünün veya özel sektörün değil, sivil toplumun, yani "üçüncü sektörün" ne kadar hayati bir rol oynaması gerektiğini bizlere bir kez daha gösterdi. Kitabımda ele aldığım temel felsefe, günümüzdeki aşırı bireyselleşmenin yarattığı olumsuzluklara karşı sosyal yaşam (birlikte olma) ve kolektif yaşam (birlikte yapma) bilincini yeniden canlandırmaktır. Mevcut "iktisadi insan" modelinin toplumsal sorunları çözmede yetersiz kaldığı bir dünyada, sorunları toplumla tezat oluşturmadan yenilikçi yaklaşımlarla çözen "sosyal insan" anlayışına ve sosyal girişimciliğe her zamankinden daha fazla ihtiyacımız var. Peki, sivil toplum kuruluşlarını (STK) bu hedefe ulaştıracak modern yönetim modeli ne olmalıdır? İşte burada, insan bilincinin ve eylemlerinin araçlar yoluyla şekillendiğini savunan "Etkinlik Teorisi" devreye giriyor. Bu teori; özne, nesne, araç, topluluk, kurallar ve iş bölümü gibi öğeleriyle STK'ların örgütlenmesi ve yönetilmesinde son derece etkili bir model sunmaktadır. STK'lar da tıpkı bir insan gibi gelişim aşamalarından geçer ve bu süreçte kolektif bir amaç etrafında birleşerek toplumsal refahı sağlamak için araçlarını doğru kullanmalıdırlar. Türkiye özelinde gerçekleştirdiğimiz saha araştırmasında, yerel kalkınmayı hedefleyen LEADER Yaklaşımı kapsamındaki dernekleri inceledik. Araştırma sonuçlarımız göstermiştir ki; ülkemizdeki yerel kalkınma amaçlı STK'lar, Etkinlik Teorisi bağlamında sosyal girişimciliği gerçekleştirebilecek kurumsal kapasiteye, politik ve sosyo-kültürel ekosisteme sahiptir. Özellikle kadın sosyal girişimcilerin toplumsal sorunları algılama ve kural odaklılık konusundaki hassasiyetleri, sivil toplumun geleceği adına oldukça umut vericidir. Sonuç olarak; çözülemeyen toplumsal sorunların temelinde artık iktisadi değil, sosyal konular yer almaktadır. Temsili demokrasiden katılımcı demokrasiye geçişte sivil toplumun kamu ve özel sektörle eşit düzeyde masaya oturması bir zorunluluktur. Sivil toplum kuruluşlarımızı, "birlikte yapma" anlayışını temel alan Etkinlik Teorisi gibi modern modellerle yönettiğimizde, yerel alanlardan küresel alanlara kadar toplumsal refahın arttığına hep birlikte şahit olacağız. Unutmayalım ki; sivil toplumun güçlenmesi, demokrasimizin ve toplumsal huzurumuzun en büyük teminatıdır.   Polat, O., & Özdemir, L. (2022). Etkinlik Teorisi Bağlamında Yerel Kalkınma Amaçlı Sivil Toplum Kuruluşlarında Sosyal Girişimciliğin İncelenmesi: Türkiye örneği. Detay Yayıncılık      YAZAR : Dr. Öğr. Üyesi Orhan Polat