SIRADA KİM VAR?

Fon soruşturması siyasetin, sermayenin ve kamu yönetiminin kapısını çalıyor Bir soruşturma düşünün... Önce finans piyasalarında olağan dışı işlemler ortaya çıkıyor. Ardından fonlar tasfiye ediliyor. Milyarlarca liralık kazanç iddiaları gündeme geliyor. Siyasi sorumluluk tartışmaları başlıyor. İstifalar geliyor. Sonunda eski bir bakan tutuklanıyor. Şimdi Türkiye'nin gündeminde tek bir soru var: Sırada kim var? Bu soruyu sorarken kimseyi peşinen suçlu ilan etmiyoruz. Ancak kamuoyunun bilmeye hakkı olan gerçeklerin ortaya çıkarılmasını istiyoruz. BİR KİŞİNİN TUTUKLANMASIYLA DOSYA BİTER Mİ? Fatma Betül Sayan Kaya'nın tutuklanması önemli bir gelişmedir. Ancak bu dosyanın bütün boyutlarıyla aydınlatılması için yeterli değildir. Çünkü soruşturmanın merkezinde yalnızca bir yatırımcı bulunmuyor. Fon yönetim şirketleri, aracı kurumlar, hisse işlemleri, şirket yöneticileri, denetim mekanizmaları ve kamu kurumlarının sorumlulukları da incelenmek zorunda. Eski SPK Başkanı İbrahim Ömer Gönül'ün aynı soruşturma kapsamında şüpheli sıfatıyla ifade vermesi ve adli kontrolle serbest bırakılması da kamuoyunun dikkatini kurumsal denetim boyutuna çevirmiştir. Burada önemli olan, herhangi bir görevlinin yalnızca makamı nedeniyle suçlanması değil, görev dönemindeki kararlarının ve işlemlerinin somut delillerle değerlendirilmesidir. 430'DAN FAZLA KİŞİ İDDİASI, 112 TUTUKLAMA! Adalet Bakanı Akın Gürlek'in açıklamalarını aktaran Associated Press haberine göre manipülasyon ve içeriden öğrenenlerin ticareti şüphesiyle 430'dan fazla kişi hakkında inceleme yürütülüyor ve 112 kişi tutuklanmış durumda. Bu rakamlar, sermaye piyasalarındaki soruşturmanın ne kadar geniş bir boyuta ulaştığını gösteriyor. Ancak kamuoyunun bilmesi gereken önemli bir ayrıntı var: Bu kişilerin tamamının aynı fon dosyasında bulunduğu veya aynı suçlamayla karşı karşıya olduğu söylenemez. Her dosya ve her şüpheli ayrı değerlendirilmelidir. KİMLERİN HESABI İNCELENMELİ? Bu noktada soruşturmanın şu başlıkları kapsaması büyük önem taşıyor: Bir: Fon yöneticileri. Hangi fon hangi hisseleri aldı? Alım kararları kimler tarafından verildi? Fonların tasfiyesine giden süreçte hangi kararlar alındı? İki: Aracı kurum yöneticileri. Hisse devirleri, virman işlemleri ve olağan dışı para hareketleri hangi prosedürlerle gerçekleştirildi? Üç: Şirket yöneticileri ve ortakları. Şirketlerin sermaye yapıları, hisse hareketleri ve kamuya açıklanan bilgiler arasında herhangi bir uyumsuzluk bulunuyor mu? Dört: Kamu kurumlarının sorumluları. Denetim, gözetim ve düzenleme mekanizmaları zamanında çalıştı mı? Olası riskler önceden tespit edilebildi mi? Beş: Bilgiye erişimi bulunan kişiler. Kamuya açıklanmamış bilgilerin kimlere ulaştığı, bu bilgilerin herhangi bir işlemde kullanılıp kullanılmadığı araştırılmalı. GÖREVLERİ NE OLURSA OLSUN HUKUKUN ÖNÜNDE EŞİTLİK Bir kişi geçmişte bakanlık yapmış olabilir. Bir başkası bir kamu kurumunun başında bulunmuş olabilir. Bir diğeri milyarlarca liralık şirketleri yönetiyor olabilir. Ancak bunların hiçbiri hukuki denetimin dışında kalmak için gerekçe değildir. Aynı şekilde hiçbir kişi, hakkında yeterli delil ortaya konulmadan suçlu ilan edilemez. Türkiye'nin ihtiyacı olan şey siyasi intikam değil, adaletin eksiksiz işlemesidir. DEVLETİN DENETİMİ, VATANDAŞIN GÜVENCESİDİR Fon krizi yalnızca finans dünyasının sorunu değildir. Bu mesele, devlet kurumlarının denetim gücünü, piyasaların güvenilirliğini ve vatandaşın emeğinin korunmasını ilgilendiriyor. Eğer milyarlarca liralık işlemler gerçekleşirken küçük yatırımcı ne olduğunu anlayamıyorsa, burada yalnızca yatırımcıların değil, denetim sisteminin de sorgulanması gerekir. Kim ne yaptıysa ortaya çıkarılmalı. Kim hangi bilgiye sahipti, hangi kararı aldı, hangi işlemden kazanç sağladı; hepsi belgeleriyle açıklanmalı. Soruşturma nereye uzanıyorsa oraya kadar gidilmeli. YÜZYIL GAZETESİ OLARAK SORUYORUZ: Bu dosyada henüz açıklanmayan başka işlem bağlantıları var mı? Yeni gözaltılar olacak mı? Yeni tutuklamalar gündeme gelecek mi? Fonların tasfiye sürecinde ihmali bulunan kurum veya yöneticiler hakkında ayrıca işlem yapılacak mı? Küçük yatırımcıların zararları nasıl karşılanacak? Bunlar siyasi tartışmalarla geçiştirilecek sorular değildir. Türkiye'nin ekonomik geleceği, hukuka ve piyasalara duyulan güvenle doğrudan bağlantılıdır. Kimsenin makamı, unvanı, parası veya siyasi gücü hukukun üzerinde olmamalıdır. Sırada kimin olduğu değil, gerçeğin ne olduğu önemlidir. Ve gerçek, kimleri rahatsız ederse etsin ortaya çıkarılmalıdır. İlker Karataş Yüzyıl Gazetesi Genel Yayın Yönetmeni